Kredyt hipoteczny a alimenty. Czy rata kredytu może obniżyć wysokość świadczeń na dziecko?
Obowiązek alimentacyjny – punkt wyjścia
Rodzice są zobowiązani do utrzymywania swoich dzieci aż do momentu, gdy te będą w stanie samodzielnie się utrzymać (art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Najczęściej odbywa się to poprzez płacenie alimentów. Wysokość świadczenia zależy od potrzeb dziecka oraz możliwości finansowych rodzica. W praktyce oznacza to, że sąd zawsze analizuje dwie kwestie: ile kosztuje utrzymanie dziecka oraz jakie są realne zarobki i wydatki rodzica.
Kredyt hipoteczny – częsty problem w praktyce
Wielu rodziców pyta: „Skoro spłacam kredyt hipoteczny za mieszkanie, w którym mieszka moje dziecko, to czy sąd powinien to uwzględnić przy ustalaniu alimentów?”. To zrozumiałe wątpliwości, zwłaszcza że raty kredytu często pochłaniają znaczną część domowego budżetu.
Jak sądy patrzą na ratę kredytu?
Co do zasady sądy nie traktują raty kredytu hipotecznego jako kosztu utrzymania dziecka. Dlaczego? Ponieważ spłata kredytu służy zabezpieczeniu majątku rodzica (mieszkania), a nie bezpośredniemu zaspokojeniu bieżących potrzeb dziecka, takich jak wyżywienie, ubrania czy edukacja. Jednak sytuacja nie zawsze jest zero-jedynkowa. Jeśli dziecko faktycznie mieszka w kredytowanym lokalu i korzysta z niego na co dzień, sąd może w pewnym stopniu uwzględnić ratę kredytu jako element usprawiedliwionych wydatków rodzica.
Orzecznictwo – przykład z praktyki
W orzecznictwie pojawiają się głosy, że wydatki na mieszkanie mogą wpływać na wysokość alimentów, ale nie mogą ich zastępować. Podkreśla się, że zadłużenie zobowiązanego do alimentów z tytułu kredytu czy pożyczki co do zasady nie może prowadzić do ograniczenia środków utrzymania i wychowania należnych małoletniemu powodowi (por. wyrok Sądu Najwyższego z 12 listopada 1976 r., sygn. akt III CRN 236/76; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19 listopada 2012 r., sygn. akt I ACz 1711/12). Zatem zadłużenie
bankowe zobowiązanego nie może powodować ograniczenia należnych małoletniemu środków utrzymania i wychowania. Osoba bowiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, musi się z tym liczyć przy podejmowaniu wydatków na zakup mebli, telewizora, lodówki itp. i ich wysokość planować stosownie do posiadanych możliwości z uwzględnieniem obowiązku alimentacyjnego.
Jeżeli jesteś zobowiązany do płacenia alimentów i spłacasz jednocześnie kredyt hipoteczny, musisz liczyć się z tym, że sąd nie odliczy pełnej raty kredytu od Twojego obowiązku alimentacyjnego. Może jednak wziąć pod uwagę Twoją sytuację finansową i częściowo uwzględnić te wydatki przy ustalaniu wysokości świadczenia. Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie – liczy się to, jakie są rzeczywiste potrzeby dziecka oraz jakie dochody osiąga rodzic.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika?
Sprawy alimentacyjne są jednymi z najbardziej emocjonalnych i skomplikowanych w prawie rodzinnym. To, w jaki sposób przedstawisz swoje wydatki i potrzeby dziecka przed sądem, może realnie wpłynąć na wysokość świadczeń. Profesjonalny adwokat lub radca prawny pomoże przygotować odpowiednie dowody, powołać się na aktualne orzecznictwo i wyjaśnić sądowi, w jaki sposób kredyt hipoteczny wpływa na Twoją sytuację.
Źródła:
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 z późn. zm.), w szczególności art. 133–135
- wyrok Sądu Najwyższego z 12 listopada 1976 r., sygn. akt III CRN 236/76
- postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19 listopada 2012 r., sygn. akt I ACz 1711/12
- Komentarz do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, red. K. Pietrzykowski